Dział Systematyki Roślin

Dział Systematyki Roślin jest najstarszą częścią Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Powstał w latach 1922 - 1925. Położony we wschodniej partii placówki, w pobliżu ulicy Botanicznej, zajmuje powierzchnię około 22000 m². Zgromadzono w nim około 1500 gatunków roślin naczyniowych, skomponowanych w układzie systematycznym H. G. A. Englera, udoskonalonym i uzupełnionym przez H. Melchiora i E. Werdermanna w 1954 roku. Klasyfikacja ta ma wartość historyczną, bowiem współczesne systemy roślinne zmieniły stosunki filogenetyczne pomiędzy dużymi grupami roślin oraz w ich obrębie.

gromada Pteridophyta paprotniki Selaginella helvetica (L.) Spring. widliczka szwajcarska Equisetum telmateia Ehrh. skrzyp olbrzymi Matteucia orientalis (Hook.) Trevir. pióropusznik wschodni gromada Pinophyta rośliny nagozalążkowe Ginkgo biloba L. miłorząb dwuklapowy Taxodium distichum (L.) Rich. cypryśnik błotny Taxus baccata L. cis pospolity gromada Magnoliophyta okrytozalążkowe - klasa Liliopsida rośliny jednoliścienne Poaceae wiechlinowate widok ogólny na kwaterę Arisaema amurense Maxim. arizema amurska Chionodoxa luciliae Boiss. śnieżnik lśniący gromada Magnoliophyta okrytozalążkowe - klasa Magnoliopsida, Dicotyledoneae rośliny dwuliścienne Cercidiphyllum japonicum Siebold. et Zucc. grujecznik japoński Rhododendron kiusianum Makino azalia kisiuańska Aristolochia macrophylla Lam. kokornak wielkolistny

Dział Systematyki służy przede wszystkim dydaktyce - studentom Wydziału Biologii oraz Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM, a także innym szkołom o różnych poziomach nauczania, od podstawowego po akademicki. Zadaniem Działu jest pokazanie cech taksonomicznych poszczególnych jednostek systematycznych (klas, rzędów, rodzin, rodzajów) oraz możliwie pełnego spektrum zmienności w ich obrębie.
Regularny układ poletkowy Działu, wyróżniający stare ogrody botaniczne, został w pełni zachowany do dzisiejszego dnia. Poszczególne poletka są zajęte przez rośliny należące do tej samej rodziny. Sąsiadujące ze sobą kwatery przydzielono rodzinom filogenetycznie spokrewnionym. Ze względu na specyficzne wymagania siedliskowe niemożliwe było dokładne pokazanie pokrewieństwa między niektórymi grupami roślin, zgodnie z systemem H. G. A. Englera. I tak na przykład filogenetycznie najstarsze rośliny zarodnikowe nie sąsiadują z roślinami nagozalążkowymi, gdyż zajmują bardziej odpowiednią dla nich glebowo obszerną kwaterę położoną nad stawem w północno - wschodniej części Działu.
Rośliny uprawiane w Dziale Systematyki głównie pochodzą ze stref klimatu umiarkowanego, przy czym szczególnie bogata jest flora Polski. Większą część kolekcji (60-70%) stanowią wieloletnie rośliny zielne i częściowo zdrewniałe. Około 20% to drzewa i krzewy, wyróżniające się dużymi walorami estetycznymi, ze względu na wiek. Rośliny jednoroczne oraz cieplejszych stref klimatycznych (zimą przechowywane w szklarniach) to około 10% zbioru. Spora część pochodzi ze stanowisk naturalnych.

(Oprac. B. G.; fot. T. K.)